Πρόγραμμα Εμμηνόπαυσης & Υγιούς Γήρανσης

Η εμμηνόπαυση αποτελεί μια φυσιολογική μετάβαση στη ζωή της γυναίκας, όμως οι ορμονικές αλλαγές που τη συνοδεύουν μπορούν να επηρεάσουν σημαντικά την καθημερινότητα, τον ύπνο, τη διάθεση, τη σεξουαλική υγεία, το βάρος, τα οστά, τους μύες, το δέρμα και τα μαλλιά.

Κάθε γυναίκα βιώνει διαφορετικά αυτή την περίοδο. Για τον λόγο αυτό, το Πρόγραμμα Εμμηνόπαυσης & Υγιούς Γήρανσης βασίζεται στην εξατομικευμένη αξιολόγηση και στη δημιουργία ενός προσωπικού πλάνου πρόληψης και αντιμετώπισης των συμπτωμάτων.

Στόχος δεν είναι απλώς η αντιμετώπιση των εξάψεων ή της κολπικής ξηρότητας, αλλά η συνολική φροντίδα της γυναίκας κατά την περιεμμηνόπαυση, την εμμηνόπαυση και τα χρόνια που ακολουθούν.

1. Menopause Check-up – Η πρώτη ολοκληρωμένη αξιολόγηση

Η πρώτη επίσκεψη έχει ως στόχο να καταγράψει τι πραγματικά ενοχλεί κάθε γυναίκα και πώς οι αλλαγές της εμμηνόπαυσης επηρεάζουν την καθημερινότητα και την ποιότητα ζωής της.

Η αξιολόγηση περιλαμβάνει, ανάλογα με την περίπτωση:

• ιστορικό περιόδου και ηλικία έναρξης των αλλαγών
• εξάψεις και νυχτερινές εφιδρώσεις
• ποιότητα ύπνου
• κόπωση και επίπεδα ενέργειας
• μεταβολές της διάθεσης
• δυσκολία συγκέντρωσης και “brain fog”
• σεξουαλική λειτουργία
• κολπική ξηρότητα και μειωμένη λίπανση
• ουρολογικά συμπτώματα και ακράτεια
• μεταβολές βάρους και κοιλιακού λίπους
• μυοσκελετικά συμπτώματα
• φαρμακευτική αγωγή
• ατομικό και οικογενειακό ιστορικό καρκίνου, θρόμβωσης, καρδιαγγειακής νόσου και οστεοπόρωσης

Μπορεί επίσης να χρησιμοποιηθεί τυποποιημένη κλίμακα συμπτωμάτων εμμηνόπαυσης, ώστε να καταγράφεται η αρχική εικόνα και να αξιολογείται αντικειμενικότερα η εξέλιξη των συμπτωμάτων στις επανεξετάσεις.

2. Εργαστηριακός, ορμονολογικός & προληπτικός έλεγχος

Η εμμηνόπαυση δεν απαιτεί σε όλες τις γυναίκες τις ίδιες εξετάσεις. Ιδιαίτερα μετά την ηλικία των 45 ετών και όταν υπάρχουν χαρακτηριστικά συμπτώματα, η διάγνωση μπορεί συχνά να γίνει κλινικά.

Όταν όμως υπάρχει ένδειξη, πραγματοποιείται εξατομικευμένος εργαστηριακός και ορμονολογικός έλεγχος, ώστε να έχουμε μια συνολικότερη εικόνα της υγείας της γυναίκας και να αποκλείσουμε άλλες καταστάσεις που μπορεί να προκαλούν παρόμοια συμπτώματα.

Ανάλογα με το ιστορικό μπορεί να ζητηθούν εξετάσεις όπως γενική αίματος, γλυκόζη, HbA1c, λιπιδαιμικό προφίλ, TSH και, όταν υπάρχει συγκεκριμένη ένδειξη, εξετάσεις όπως FSH, LH, οιστραδιόλη ή άλλος στοχευμένος ορμονικός έλεγχος.

Παράλληλα αξιολογούνται η αρτηριακή πίεση, το σωματικό βάρος, ο BMI, η περίμετρος μέσης και ο καρδιομεταβολικός κίνδυνος.

Όπου ενδείκνυται, στον προληπτικό έλεγχο εντάσσονται μαστογραφία, έλεγχος τραχήλου της μήτρας και μέτρηση οστικής πυκνότητας (DEXA), ανάλογα με την ηλικία και τους ατομικούς παράγοντες κινδύνου.

3. Εξάψεις & νυχτερινές εφιδρώσεις

Οι εξάψεις και οι νυχτερινές εφιδρώσεις αποτελούν από τα χαρακτηριστικότερα συμπτώματα της εμμηνόπαυσης και σε ορισμένες γυναίκες μπορούν να επηρεάσουν σημαντικά τον ύπνο, την εργασία και την καθημερινότητά τους.

Όταν υπάρχει ένδειξη και δεν υπάρχουν αντενδείξεις, μπορεί να εξεταστεί εξατομικευμένη ορμονική θεραπεία εμμηνόπαυσης (MHT/HRT) μετά από αξιολόγηση του οφέλους και των πιθανών κινδύνων.

Για τις γυναίκες που δεν μπορούν ή δεν επιθυμούν να λάβουν ορμονική θεραπεία, υπάρχουν και μη ορμονικές θεραπευτικές επιλογές, οι οποίες επιλέγονται από τον γιατρό ανάλογα με τα συμπτώματα, το ιατρικό ιστορικό και τη φαρμακευτική αγωγή.

Παράλληλα αξιολογούνται παράγοντες που μπορεί να επιδεινώνουν τις εξάψεις, τις εφιδρώσεις και τον ύπνο.

4. Ύπνος – διάθεση – κόπωση – Brain Fog

Η εμμηνόπαυση μπορεί να συνοδεύεται από διαταραχές ύπνου, ευερεθιστότητα, μεταβολές της διάθεσης, κόπωση, μειωμένη ενέργεια, δυσκολία συγκέντρωσης και το χαρακτηριστικό “brain fog”.

Δεν αποδίδονται όμως αυτομάτως όλα τα συμπτώματα στις ορμονικές μεταβολές. Εξετάζονται πιθανές άλλες αιτίες και αντιμετωπίζονται παράλληλα οι εξάψεις ή οι νυχτερινές εφιδρώσεις που μπορεί να διαταράσσουν τον ύπνο.

Η αντιμετώπιση εξατομικεύεται και μπορεί να περιλαμβάνει βελτίωση των συνηθειών ύπνου, άσκηση, CBT-I για χρόνια αϋπνία και, όταν υπάρχει ένδειξη, κατάλληλη θεραπεία ή παραπομπή σε άλλη ειδικότητα.

5. Κολπική ξηρότητα – ατροφία – επώδυνη επαφή

Menopause Intimate Health

Με τη μείωση των οιστρογόνων, ο κολπικός βλεννογόνος μπορεί να γίνει λεπτότερος, ξηρότερος και λιγότερο ελαστικός, ενώ μειώνεται η φυσική λίπανση.

Μπορεί να εμφανιστούν κολπική ξηρότητα, κάψιμο, ερεθισμός, κνησμός, μειωμένη λίπανση, δυσφορία ή πόνος κατά τη σεξουαλική επαφή, καθώς και ορισμένα συμπτώματα από το ουροποιητικό.

Οι αλλαγές αυτές εντάσσονται στο Ουρογεννητικό Σύνδρομο της Εμμηνόπαυσης (GSM).

Η αντιμετώπιση μπορεί να ξεκινήσει με κολπικά ενυδατικά και λιπαντικά, ενώ όταν χρειάζεται ο γυναικολόγος μπορεί να αξιολογήσει τοπική ορμονική ή άλλη κατάλληλη συνταγογραφούμενη θεραπεία.

Σε επιλεγμένες περιπτώσεις μπορούν να συζητηθούν και συμπληρωματικές τεχνολογικές εφαρμογές, όπως ραδιοσυχνότητες, φωτοθεραπεία ή εφαρμογές οξυγόνου, με βάση την ένδειξη και τα διαθέσιμα επιστημονικά δεδομένα. Οι εφαρμογές αυτές δεν υποκαθιστούν αυτομάτως τις καθιερωμένες θεραπείες του GSM.

6. Ακράτεια & ενδυνάμωση πυελικού εδάφους

Pelvic Floor & Continence Program

Η ακράτεια δεν είναι ίδια σε όλες τις γυναίκες. Μπορεί να πρόκειται για ακράτεια από προσπάθεια, όπως κατά τον βήχα, το φτέρνισμα ή την άσκηση, για επιτακτικού τύπου ακράτεια ή για συνδυασμό των δύο.

Η σωστή διάγνωση αποτελεί το πρώτο βήμα για την επιλογή της κατάλληλης αντιμετώπισης.

Η εκγύμναση των μυών του πυελικού εδάφους αποτελεί βασική συντηρητική θεραπευτική επιλογή και, ανάλογα με την περίπτωση, μπορεί να συνδυάζεται με εξειδικευμένη φυσικοθεραπεία ή κατάλληλες τεχνολογικές εφαρμογές ηλεκτρικής/ηλεκτρομαγνητικής διέγερσης.

7. Βάρος – κοιλιακό λίπος – μεταβολισμός

Menopause Metabolic Program

Κατά την εμμηνόπαυση πολλές γυναίκες παρατηρούν αλλαγές στη σύσταση του σώματος και στην κατανομή του λίπους, ιδιαίτερα στην περιοχή της κοιλιάς.

Η αξιολόγηση μπορεί να περιλαμβάνει βάρος, BMI, περίμετρο μέσης, αρτηριακή πίεση και μεταβολικό έλεγχο.

Ακολουθεί εξατομικευμένη προσέγγιση με έμφαση στη σωστή διατροφή, την αερόβια άσκηση και ιδιαίτερα την προοδευτική άσκηση αντιστάσεων, που βοηθά στη διατήρηση της μυϊκής μάζας.

Για γυναίκες που επιθυμούν παράλληλα βελτίωση συγκεκριμένων αισθητικών προβλημάτων του σώματος, τεχνολογίες όπως HIFU, EMS ή άλλες θεραπείες σώματος μπορούν να αποτελέσουν προαιρετικό αισθητικό σκέλος του προγράμματος, χωρίς να υποκαθιστούν την αντιμετώπιση του μεταβολικού προβλήματος.

8. Οστά & μυϊκή μάζα

Bone & Muscle Health

Η μείωση των οιστρογόνων μετά την εμμηνόπαυση συνδέεται με επιτάχυνση της απώλειας οστικής μάζας, γι' αυτό η πρόληψη της οστεοπόρωσης αποτελεί σημαντικό μέρος της φροντίδας.

Πραγματοποιείται εκτίμηση του κινδύνου οστεοπόρωσης και, όταν υπάρχει ένδειξη, μέτρηση οστικής πυκνότητας (DEXA).

Παράλληλα αξιολογούνται η διατροφή, η πρόσληψη ασβεστίου και βιταμίνης D και η φυσική δραστηριότητα.

Η άσκηση με αντιστάσεις και η φόρτιση του σκελετού είναι σημαντικές τόσο για τα οστά όσο και για τη διατήρηση της μυϊκής μάζας.

Εάν διαπιστωθεί οστεοπόρωση ή αυξημένος κίνδυνος κατάγματος, αξιολογείται η ανάγκη για ειδική φαρμακευτική αντιμετώπιση.

9. Δέρμα – μαλλιά – τριχοφυΐα

Γυναικολογία & Δερματολογία μαζί

Οι ορμονικές αλλαγές της εμμηνόπαυσης μπορούν να γίνουν ιδιαίτερα εμφανείς στο δέρμα και στα μαλλιά.

Μπορεί να εμφανιστούν ξηρότητα και λέπτυνση του δέρματος, μείωση της ελαστικότητας, χαλάρωση, εντονότερες ρυτίδες, αλλαγές στην ποιότητα και την πυκνότητα των μαλλιών, ενώ σε ορισμένες γυναίκες μπορεί να παρατηρηθεί αυξημένη ανεπιθύμητη τριχοφυΐα στο πρόσωπο.

Η δυνατότητα συνεργασίας Γυναικολογίας και Δερματολογίας επιτρέπει την παράλληλη αξιολόγηση αυτών των αλλαγών και τη δημιουργία εξατομικευμένου δερματολογικού ή αισθητικού προγράμματος, ανάλογα με τις ανάγκες κάθε γυναίκας.

Οι αισθητικές θεραπείες αντιμετωπίζουν συγκεκριμένες εκδηλώσεις της γήρανσης και δεν υποκαθιστούν την ιατρική αντιμετώπιση της εμμηνόπαυσης.

10. Σεξουαλική υγεία

Η σεξουαλική υγεία αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι της συνολικής υγείας της γυναίκας και δεν περιορίζεται μόνο στην αντιμετώπιση της κολπικής ξηρότητας.

Αξιολογούνται συμπτώματα όπως μειωμένη σεξουαλική επιθυμία, ξηρότητα, πόνος κατά την επαφή, δυσκολία διέγερσης ή οργασμού, καθώς και άλλοι παράγοντες που μπορεί να επηρεάζουν τη σεξουαλική λειτουργία.

Φαρμακευτικές αγωγές, ορμονικές μεταβολές, προβλήματα υγείας αλλά και ψυχολογικοί ή σχεσιακοί παράγοντες μπορεί να συμμετέχουν και χρειάζονται διαφορετική προσέγγιση.

Μια ολοκληρωμένη προσέγγιση στην εμμηνόπαυση

Η εμμηνόπαυση δεν είναι απλώς το τέλος της περιόδου. Είναι μια νέα περίοδος στη ζωή της γυναίκας, κατά την οποία μεταβάλλονται πολλές διαφορετικές λειτουργίες του οργανισμού.

Για αυτό και η αντιμετώπισή της δεν πρέπει να περιορίζεται σε ένα σύμπτωμα ή σε μία θεραπεία.

Το Πρόγραμμα Εμμηνόπαυσης & Υγιούς Γήρανσης συνδυάζει την ιατρική αξιολόγηση, τον κατάλληλο εργαστηριακό και προληπτικό έλεγχο και την εξατομικευμένη αντιμετώπιση των συμπτωμάτων με στόχο τη διατήρηση της υγείας, της λειτουργικότητας, της σεξουαλικής ευεξίας και της ποιότητας ζωής της γυναίκας.

Γιατί η εμμηνόπαυση είναι μια φυσιολογική μετάβαση. Τα συμπτώματα που επηρεάζουν την καθημερινότητα, όμως, δεν χρειάζεται απλώς να γίνονται αποδεκτά.